Dişler arasındaki boşluğa diastema denir. Bu rehber özellikle üst ön iki diş arasındaki aralığı (orta hat diasteması) ele alır.
Boşluk neden oluşur?
Boşluğun tek bir nedeni yoktur; birçok farklı neden bildirilmiştir.
- Çocuklarda ön dişler arasındaki aralık, diş gelişiminin olağan bir parçası olarak görülebilir.[4] Yan kesici dişler sürdükçe bu aralık kendiliğinden kapanabilir.[5]
- Üst dudak bağının (frenulum; üst dudağı diş etine bağlayan doku kıvrımı) bazı biçimleri, üst ön dişler arasındaki aralıkla ilişkili bulunmuştur.[5]
- Doğuştan eksik diş ve parmak emme gibi alışkanlıklar da değerlendirilmesi gereken olasılıklar arasındadır.[5]
- Yetişkinlikte dişlerin birbirinden ayrılması ya da gevşemesi ve ısırırken dişlerin birbirine oturuşundaki değişiklik, diş eti hastalığının uyarı işaretleri arasında sayılır.[3]
Seçimi neler belirler?
- Dişlerin fazla aralıklı olması, ortodontik düzeltmenin gündeme gelebileceği durumlar arasındadır. Ortodontik tedavi yalnız çocuklara değil yetişkinlere de uygulanabilir.[2]
- Bazı diş aralıklarında kompozit uygulama seçeneklerden biridir; seçilmiş durumlarda dişten aşındırma yapmadan, yalnız ekleme ile planlanabilir. Laminalar da diş aralıklarının görünümünü örtmek için kullanılabilir.[1]
- Diş eti hastalığı ya da çürük varsa, lamina ya da kompozit gibi uygulamalardan önce bunların ele alınması gerekir.
- Aralığın nedeni, kapanış ve diş sıkma gibi işlevsel durumlar da seçimi belirler.
Aralığın nedeni dişlerin konumuysa ortodontik değerlendirme öne alınabilir.
Muayenede neye bakılır?
- Diş etine bakılır: dişlerde ayrılma, gevşeme ya da kapanışta değişiklik olup olmadığı.[3]
- Eksik diş ve dudak bağının biçimi gibi olası nedenler ayırt edilir.[5]
- Dişlerin konumu, oranı, mevcut dolgular ve kapanış birlikte değerlendirilir.
- Tedavi planı, muayene ve gerekli incelemelerden sonra size ait bulgulara göre hazırlanır ve başlamadan önce size anlatılır.
Yalnız fotoğraftaki görünüm, karar için yeterli değildir. Dr. Ferit Çiftçi planlamada yüzü, dudak hattını, diş oranlarını ve kapanışı birlikte değerlendirir; uygun durumlarda doğal diş dokusunu korumayı amaçlar. Çalışma biçimini hekim sayfasında okuyabilirsiniz.
Boşluk hangi yollarla kapatılabilir?
- İzlem: özellikle gelişim dönemindeki çocuklarda aralık kendiliğinden kapanabilir.[5]
- Ortodontik tedavi: dişler yerlerinden hareket ettirilerek aralık kapatılır. Tedaviden sonra pekiştirme apareyleri (retainer) sonucun korunmasına yardımcı olur;[2] pekiştirmenin biçimi de aralığın nedenine göre planlanır.[4]
- Kompozit uygulama: diş yüzeyine diş renginde kompozit eklenerek aralığın görünümü değiştirilir. Gerektiğinde ilgili bölümünden onarılabilir. Aralık kapatmak her zaman dişin tüm ön yüzünü kaplamak anlamına gelmez; ne kadar kompozit ekleneceği her diş için ayrı planlanır. Diş üzerinde doğrudan şekillendirilen kompozitin ayrıntısı kompozit lamina sayfasında.
- Seramik lamina: laminalar diş aralıklarını örtmek için de kullanılabilir; porselen lamina için çoğu durumda dişten az miktarda mine kaldırılır; mine kaldırıldığında işlem geri döndürülemez kabul edilir.[1] Ayrıntısı seramik lamina sayfasında.
- Aralık, gülüşün diğer özellikleriyle birlikte ele alınacaksa gülüş tasarımı sayfası yol gösterir.
Bakım ve kontroller
- Dişlerinizi günde iki kez florürlü macunla fırçalamanız ve diş aralarını her gün temizlemeniz önerilir.
- Kompozit ya da lamina yapıldıysa tırnak yemekten, sert cisimleri ve sert yiyecekleri ısırmaktan kaçınmanız önerilir.
- Ortodontik tedaviden sonra pekiştirme apareyleri sonucun korunmasına yardımcı olur.[2]
- Kompozit yüzeyler zamanla renk ve parlaklık değiştirebilir; kontrollerde cilalama, bölgesel onarım ya da yenileme gerekip gerekmediği değerlendirilir.
- Laminanın altında ya da çevresinde de çürük oluşabilir; düzenli kontroller planın parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Diş arasındaki boşluk mutlaka kapatılmalı mı?
Her zaman değil. Önce nedeni anlaşılır; seçenek ve zamanlama nedene göre belirlenir, geniş aralıklarda erken değerlendirme önerilebilir.
Çocuğumun ön dişleri arasında aralık var. Kendiliğinden kapanır mı?
Kapanabilir; yan kesici dişler sürdükçe bu aralık kendiliğinden kapanabilir. Eksik diş, dudak bağı ve alışkanlıklar gibi diğer nedenlerin ayırt edilmesi için muayene gerekir.
Yetişkin olarak dişlerimin arası yeni açıldı. Bu önemli mi?
Dişlerin birbirinden ayrılması, diş eti hastalığının uyarı işaretleri arasında sayılır; muayenede değerlendirilmesi gerekir.
Boşluk kompozitle mi, telle ya da plakla mı kapatılır?
Bu, aralığın nedenine, büyüklüğüne, dişlerin konumuna ve kapanışa bağlıdır. Uygun durumlarda kompozit, dişe ekleme yapılarak aralığı kapatmanın koruyucu bir yoludur; nedeni dişlerin konumu olan aralıkta ortodontik değerlendirme daha uygun olabilir.
Kompozitle kapatılan boşluk zamanla değişir mi?
Kompozit yüzeylerde zamanla renk ve parlaklık değişebilir; kontrollerde cilalama, bölgesel onarım ya da yenileme gerekip gerekmediği değerlendirilir.
Telefon: 0538 073 12 11
