Işıkla polimerizasyonda kontrol listesi: uç mesafesi, açı ve cihaz ölçümü

Işık neden yetmeyebilir?

Cihazın çıkışı zamanla değişebilir; FDI bu yüzden performansın düzenli kontrol edilmesini, pilin düzenli şarj edilmesini ve ucun temiz tutulmasını istiyor.¹ Saha ölçümlerinde 500 mW/cm²'nin altında kalan cihazların oranı çalışmaya göre %2,6 ile %33 arasında değişiyor. ABD ve Kanada'daki 1067 cihazın ilk ölçümünde uçların %74'ünde en az bir hasar ya da artık sorunu vardı ve cihazların %2,6'sı 500 mW/cm²'nin altında kaldı. Yeterli örneklemi olan beş markada uçtaki sorun giderildiğinde ışınım arttı.³ Birleşik Krallık'ta muayenehane ve diş hastanelerinde ölçülen 233 cihazın %33'ü 500 mW/cm²'nin altında ışınım verdi. Uçların %16'sında reçine artığı, %26'sında hasar, %10'unda ikisi birden vardı.⁴ Sivas'taki özel kliniklerde ölçülen cihazların %10,7'si 400 mW/cm² eşiğinin altında kaldı ve ışınım kullanım yılı arttıkça azaldı.⁵

Düzenli izlenen cihazlarda tablo farklı: bir sağlık merkezinde aynı tip LED cihazlar on yıl boyunca 1-2 ayda bir ölçülmüş ve uç ışınımında belirgin kayıp görülmemiştir. Kayda geçen olayların üçte ikisi cihazın yere düşürülmesiydi ve bunların yaklaşık yarısında cihaz değiştirildi. Yazarlar bu sonucun rutin kalite kontrolünden vazgeçmek için gerekçe olmadığını yazıyor.⁶

Hekimin tekniği de verilen enerjiyi değiştiriyor. Hasta simülatöründe 50 öğrenci ve 50 stajyer hekimle yapılan çalışmada kişiye özel eğitimden sonra verilen enerji ortalama %60 arttı; 6 J/cm²'lik en düşük enerjiyi veremeyenlerin oranı %37,5'ten %2,5'e indi.⁷ FDI da uç konumu, hareket ve açı üzerine eğitim gerektiğini belirtiyor.¹

Yetersiz polimerize olan kompozitin özellikleri zayıflar ve uzlaşı bildirgesinin girişine göre bu büyük olasılıkla restorasyonun ömrünü olumsuz etkiler.² Bir laboratuvar çalışmasında hekime bağlı dört yaygın uygulama koşulu, kontrol grubuna göre kompozite ulaşan ışık enerjisini %49,4 ile %73,5 arasında azalttı. Enerji azaldıkça S. mutans biyofilmi, yüzey pürüzlülüğü ve çözünürlük arttı.⁸

Uç konumu: mesafe, açı ve sabitlik

FDI uçtan çıkan değere çıkış ışınımı (radiant exitance), kompozit yüzeyine ulaşan değere ışınım (irradiance) diyor ve ikisinin 0 mm'de eşit olduğunu yazıyor.¹ Uç uzaklaştıkça ışınımın ne kadar düştüğü cihaza göre değişiyor; aşağıdaki ölçümlerde bu fark birkaç yüzdeden yüzde seksenin üstüne çıktı.¹⁰ Bildirge uç yüzeyini kompozite paralel, değmeden ve olabildiğince yakın konumlandırmayı ve pozlama boyunca sabit tutmayı öneriyor; ucu birkaç milimetre uzakta ya da açılı tutmayı ve kirli ya da hasarlı ucu ışığı azaltan durumlar arasında sayıyor.²

Işık ucunun konumu

• DOĞRU

  Uç yüzeyi kompozite paralel, değmeden olabildiğince yakın ve sabit; ışık restorasyonun tamamına düşer.^{2, 9}

• YANLIŞ

  Uç eğik ve uzakta; ışık daha geniş alana yayılır ve restorasyona ulaşan enerji azalır.^{9, 10}

İki LED cihazla yapılan laboratuvar çalışmasında uç 2 mm kaydırıldığında ya da 20° veya 35° eğildiğinde, 4 mm kalınlığındaki bulk-fill kompozitin altına ulaşan ışık enerjisi ideal konuma göre yüksek çıkışlı cihazda %37,6 ile %74,2, düşük çıkışlı cihazda %15,6 ile %45,3 arasında azaldı.⁹ 18'i LED, biri halojen, biri lazer diyotlu 20 cihazın ölçüldüğü laboratuvar çalışmasında 10 mm'deki ışınım kaybı %5,6 ile yaklaşık %85,7 arasında değişti. En az kayıp lazer diyotlu cihazda, en çok kayıp turbo ışık kılavuzlu halojen cihazda görüldü; LED'ler bu iki ucun arasında kaldı ve ışının yayılma açısı arttıkça kayıp da arttı. Cihazların yarısı 10 mm'de 10 J/cm² verebilmek için 20 saniyeden uzun pozlama gerektiriyordu.¹⁰ Birleşik Krallık çalışmasında seçilen uçlarla yapılan ölçümde ışınım 7 mm'de %25, 10 mm'de %34 azaldı.⁴

Açı da ışığı azaltıyor: aynı çalışmada 35° eğik uç, kompozitin dönüşüm derecesini anlamlı biçimde düşürdü.⁹ Motorlu bir sehpaya sabitlenen cihazlarda uç hedefin merkezinden 2 ya da 4 mm kaydırıldığında ışınım azaldı; en homojen ışını veren cihazda merkezdeki ve merkez dışındaki değerler birbirine yakın kaldı. Bu çalışma sabit konumları ölçtü, pozlama sırasındaki hareketi test etmedi.¹¹ Derin proksimal kutu ya da sınırlı ağız açıklığı nedeniyle uzaklık ve eğim kaçınılmazsa pozlama süresi uzatılır ya da ek yönlerden pozlama yapılır; bu sırada ısı da hesaba katılır.^{2, 12}

Geniş yüzey, derin kavite ve koyu renk

Tabaka kalınlığı ve pozlama süresi materyal üreticisinin önerisine göre belirlenir. Aynı materyalin koyu ya da opak renkleri daha uzun süre ya da daha ince tabaka gerektirebilir. Derin kavitede ışınım kaybını karşılamak için süre uzatılır.¹ Materyalle aynı üreticiden olmayan bir cihaz kullanılıyorsa bildirge süreyi buna göre ayarlamayı öneriyor.²

Uç restorasyondan küçükse her yüzey ayrı ve örtüşen pozlamalarla polimerize edilir. Matriks bandı, diş dokusu ya da restoratif materyal gölge yapıyorsa ek pozlama düşünülür.² Bir anlatı derlemesi sınıf II restorasyonlarda gingival tabanı ve arka bölge restorasyonlarının kenarlarını yüksek riskli bölge sayıyor ve mümkünse okluzal, bukkal ya da lingualden ek pozlama öneriyor. Aynı derlemeye göre üst orta kesicideki geniş bir laminada restorasyon boyutu etkin uç çapını aşabilir; tek konum yüzeyin tamamını genellikle örtmez ve birden çok konum gerekir.¹²

Çok yüksek çıkışlı cihazlarda dikkat gerekir. FDI, 2000 mW/cm²'nin üzerinde çıkış veren ve 1-5 saniyelik pozlama öneren cihazlar için bazı kompozitlerin bu cihazlarla eşleştirildiğini, ama bu cihazların her kompoziti yeterince polimerize etmeyebileceğini belirtir.¹ Bu kadar kısa pozlamada ucu kompozit üzerinde sabit tutmak belirleyicidir.²

Koltukta adım adım

1. Cihazı hazırlayın

   Cihazın doğru kipte, ucun temiz ve hasarsız, pilin dolu olduğunu kontrol edin. Enfeksiyon bariyerini uca gergin ve kırışıksız geçirin.

   Bildirge cihazı her kullanımdan önce incelemeyi ve temizlemeyi öneriyor.² Doğru takılan plastik bariyer çıkışı %5-8, kırışık bariyer %14-26 azalttı.¹⁶

2. Materyalle eşleştirin

   Tabaka kalınlığını, süreyi ve gereken dalga boyunu materyal üreticisinden alın; cihazın tayfının buna uyduğunu doğrulayın. Koyu ve opak renklerde süreyi uzatın ya da tabakayı inceltin.

   FDI önerisi.¹

3. Ucu konumlandırın

   Uç yüzeyi kompozite paralel olsun; ucu kompozite değdirmeden olabildiğince yaklaştırın.

   Dayanak: bildirge ve laboratuvar ölçümleri.^{2, 9}

4. Pozlama boyunca sabit tutun

   Ucun konumunu göz koruyucu filtrenin arkasından izleyin ve kaymasına izin vermeyin.

   Konumu filtre ya da kalkan arkasından izlemek bildirgenin önerisi.²

5. Yüzeyi bölün

   Uç restorasyondan küçükse her bölümü örtüşerek ayrı pozlayın. Gölgeli alanlarda ve proksimal kutunun tabanında mümkünse ek yönden pozlama yapın.

   Dayanak: bildirge ve anlatı derlemesi.^{2, 12}

6. Isıyı yönetin

   Uzun pozlamada ya da yüksek çıkışlı cihazda dişi hava ile soğutun.

   Dayanak: bildirge.²

7. Bitince ucu kontrol edin

   Uca yapışan kompozit artığını temizleyin; hasar varsa ucu sonraki hastadan önce değiştirin.

   Dayanak: bildirge ve anlatı derlemesi.^{2, 12}

Cihaz kontrolü: uç, bariyer, pil ve ölçer

FDI'a göre cihazın ortalama çıkış ışınımı 500-2000 mW/cm² aralığında olmalı. Uçta 500 mW/cm²'nin altında ışık veren alanlar yetersiz polimerizasyona, 2000 mW/cm²'nin üstü ağız dokularında ısıya bağlı tahriş ya da hasara yol açabilir.¹ Bildirge, üretici değerlerini artık karşılamayan cihazın onarılmasını ya da değiştirilmesini istiyor;² ancak aşağıdaki ölçer verisi, muayenehane ölçeriyle bu kıyasın güvenilir yapılamadığını gösteriyor.

Uç ve pil ölçülen değeri doğrudan etkiliyor; ucun etkisi yukarıdaki saha çalışmasında görüldü.³ Dört kablosuz cihazın ikisinde pil azaldıkça ışınım düştü ve pil bittiğinde kompozitin sertlik oranı azaldı.¹⁷

Ölçerler mutlak değeri her zaman doğru vermiyor. 16 ölçerin 38 cihazla denendiği çalışmada tek tek okumalar laboratuvar referansının %7'si ile %535'i arasında değişti; ortalamada %20 içinde kalan yalnız bir ölçer vardı.¹⁴ Beş ölçer markasının 12 cihaz markasıyla denendiği başka bir çalışmada yalnız bir ölçer markası 12 cihaz markasının 11'ini doğru okudu. Aynı çalışmada laboratuvar referansıyla ölçülen gerçek ışınım, kullanılmış 12 cihaz markasının 9'unda üreticinin bildirdiği değerin ±%10'u dışındaydı; yani cihazın kendisi de etiketindeki değeri vermeyebiliyor. Yazarlar yine de ölçerin muayenehanede, cihazın doğru çalıştığını hastadan önce doğrulamak için kullanılmasını öneriyor.¹⁵

Kaynaklar düzenli ölçüm istiyor, sabit bir sıklık vermiyor.^{1, 2} On yıllık merkez kaydında ölçüm 1-2 ayda bir ve cihazın düşürülmesi gibi olaylardan sonra yapılmıştı.⁶

1. Ucu inceleyin

   Çizik, kırık ve yapışmış kompozit arayın; artığı temizleyin, hasarlı ucu değiştirin.^{2, 12}

2. Bariyeri doğru takın

   Bariyer gergin olsun; dikiş yeri ya da opak yüzü ucun önüne gelmesin.¹⁶

3. Pili doldurun

   Kablosuz cihazı dolu pille kullanın; bazı cihazlarda pil azaldıkça ışınım düşer.^{1, 17}

4. Aynı ölçerle ölçün

   Her seferinde aynı ölçeri ve aynı ucu kullanın.²

5. Kaydedin

   Değeri tarih ve cihazla birlikte yazın. Aynı ölçer ve aynı uçla alınan ilk değere göre belirgin bir düşüş görürseniz önce ucu, bariyeri ve pili kontrol edin; düzelmezse cihazı onarıma verin. Muayenehane ölçerinin okumasını üretici değeriyle kıyaslamayın.^{2, 12, 14}

6. Düşmeden sonra ölçün

   Yere düşen cihazı hastada kullanmadan önce yeniden ölçün.⁶

Tayf uyumu

Kamforokinon fotobaşlatıcı sisteminde sık kullanılan ışığa duyarlı bileşendir. Bazı yeni materyaller ek fotobaşlatıcılar içerir ve bazı LED ya da lazer cihazların yaydığı dar tayf bunları etkinleştirmeye yetmeyebilir. FDI bu yüzden cihazın yaydığı dalga boylarının materyal üreticisinin belirttiğine uyduğunu kontrol etmeyi öneriyor.¹ TPO gibi alternatif fotobaşlatıcılar en etkili biçimde 420 nm'nin altındaki dalga boylarıyla etkinleşir.¹⁸

26 laboratuvar çalışmasını kapsayan sistematik derlemede çok dalgalı cihazlar tek dalgalı cihazlardan daha yüksek dönüşüm derecesi verdi (%83,7-92'ye karşı %70-81); fark özellikle TPO içeren kompozitlerde belirgindi. Kür derinliği çok dalgalı cihazlarda 4,3 mm, tek dalgalılarda 3,6 mm'ydi. Çok dalgalı cihazlarda sıcaklık artışı da daha yüksekti (12 °C'ye kadar). Kanıtın tamamı laboratuvar çalışmalarından gelir.¹³ Fotobaşlatıcı bilinmediğinde bir anlatı derlemesi çok dalgalı cihazı en çok yönlü seçenek sayıyor.¹²

• Materyal üreticisi gereken dalga boyunu belirtiyor mu?

  • EVET

    Cihazınızın tayfı bu aralığı kapsıyor mu?

    • EVET

      Üreticinin süresi ve tabaka kalınlığıyla polimerize edin.

    • HAYIR

      Tayfı uyan bir cihaz kullanın.

      Süreyi uzatmak uyumsuz tayfı kısmen telafi edebilir, ama eksik dalga boyunu büyük olasılıkla tam karşılamaz.¹²

  • HAYIR

    Çok dalgalı bir cihaz kullanın ve üreticiden dalga boyu bilgisini isteyin.¹²

    FDI'ın aktardığı ISO standartlarına göre üretici bu bilgiyi vermelidir.¹

Göz ve ısı güvenliği

FDI güvenli kullanım için uygun göz korumasını şart koşuyor ve göz koruyucuların etkinliğinin standart bir yöntemle değerlendirilmesini zorunlu sayıyor.¹ Işığı göze tutmamak, yansıyan ışığa yalnız mavi ışığı süzen bir filtrenin arkasından bakmak bildirgenin önerisi.² Diş hekimliğinde kullanılan turuncu koruyucu filtrelerin çoğu kamforokinonu etkinleştiren 420-500 nm aralığına göre tasarlanmış. 15 filtrenin test edildiği çalışmada bazı filtreler 420 nm altındaki ışığı daha az süzdü; en kötü durumda bile ışınımın en az %97'sini engellediler.¹⁸ 18 filtrenin incelendiği başka bir çalışmada filtrelerin yarısının süzme kapasitesi yeterli bulundu ve yazarlar filtrenin kullanılan cihazın yaydığı ışığa uygun olması gerektiğini vurguladı.¹⁹ Mavi ışık güvenliğine ilişkin bilgi ve düzenlemeler çoğunlukla hayvan çalışmalarına dayanır; yine de önlem almayı gerektirecek kadar kanıt vardır.²⁰

Isı ayrı bir risk; FDI'ın 2000 mW/cm² sınırı cihaz kontrolü bölümünde. Çekilmiş dişlerde yapılan ölçümlerde sıcaklıktaki değişimi en çok ışık enerjisi açıkladı ve bu etki ışınımdan çok pozlama süresine bağlıydı. Yazarlara göre 1200 mW/cm²'nin üzerindeki ışınımda yüzeysel doku hasarı riski açık; ince dentin kalmış dişte pulpa için risk de bu yüksek ışınım düzeyinde ortaya çıkıyor.²¹ Yüksek enerjili ya da uzun pozlamada pulpayı ve yumuşak dokuyu ısıdan korumak, dişi hava ile soğutmak bildirgenin önerisi.²

Sık hatalar ve çözümleri

Kanıt düzeyi

Ne biliniyor

Alman S3 kılavuzu güçlü uzlaşıyla (17/0/0) şu ifadeyi kabul ediyor: ışıkla polimerizasyon kompozit restorasyonun klinik başarısında belirleyici bir etkendir; doğru kullanım (yön, mesafe, ışık konisinin çapı), verilen enerji (güç × süre) ve kompozitin opaklığı ile rengi önemlidir.²² Uç konumu, sabit tutma ve aynı ölçerle kayıt ayrıntıları 2014 uzlaşı bildirgesinde var;² FDI açı ve mesafenin etkisini, düzenli kontrolü, tayf uyumunu ve göz korumasını vurguluyor.¹ Mesafe, eğim ve merkezden kaymanın verilen ışığı azalttığı laboratuvar çalışmalarında gösterildi; kaybın büyüklüğü cihaza göre değişiyor.^{9, 10, 11} Saha ölçümlerinde hasarlı ya da kirli uç sık görüldü; 500 mW/cm²'nin altında kalan cihaz oranı çalışmaya göre %2,6 ile %33 arasında.^{3, 4} Simülatörde kişiye özel bir eğitim verilen enerjiyi artırdı.⁷

Ne bilinmiyor

Kanıtın büyük kısmı laboratuvar, simülatör ve saha ölçümlerinden geliyor. S3 kılavuzu da ışıkla polimerizasyon konusundaki kanıtın zayıf olduğunu, bu yüzden ifadenin klinik çalışmalardan çok standart protokollere ve yerleşik klinik uygulamaya dayandığını yazıyor.²² Bu ışık kayıplarının ağızdaki restorasyon başarısızlığına ne ölçüde yansıdığı bu kaynaklarla doğrudan gösterilmemiştir; yetersiz enerji ile biyofilm artışı arasındaki ilişki laboratuvarda kurulmuştur.⁸ Çok dalgalı cihazlara ilişkin sistematik derleme yalnız in vitro çalışmaları içerir.¹³ Bu yazı için yapılan PubMed taramasında uç mesafesi, açı ya da cihaz bakımını klinik restorasyon sonucuyla karşılaştıran randomize çalışma bulunmadı. Mavi ışığa birikimli maruziyetin insandaki etkisi için daha çok araştırma gerekir.²⁰

Koltuk başında kontrol listesi

Kaynaklar

1. FDI Dünya Diş Hekimliği Federasyonu. Intraoral Light Curing of Resin Based Material: Adopted by the FDI General Assembly: 27-29 September 2021, Sydney, Australia. Int Dent J. 2022;72(1):6-7. PMID: 35074207 · DOI: 10.1016/j.identj.2021.11.005 · FDI sayfası: fdiworlddental.org Bildirge
2. Price RB. Light curing guidelines for practitioners: a consensus statement from the 2014 symposium on light curing in dentistry, Dalhousie University, Halifax, Canada. J Can Dent Assoc. 2014;80:e61. PMID: 25437940 · Tam metin: jcda.ca/article/e61. Aynı bildirge: Roulet JF, Price R. Light curing - guidelines for practitioners - a consensus statement from the 2014 symposium on light curing in dentistry held at Dalhousie University, Halifax, Canada. J Adhes Dent. 2014;16(4):303-4. PMID: 25163426 · DOI: 10.3290/j.jad.a32610 Uzlaşı
3. Price RB, Ferracane JL, Felix C, Che F. An Assessment of 1067 Light Curing Units Measured Twice Between 2015 and 2021. Eur J Prosthodont Restor Dent. 2024;32(3):346-355. PMID: 39038186 · DOI: 10.1922/EJPRD_2693Price10 Saha ölçümü
4. Altaie A, Hadis MA, Wilson V, German MJ, Nattress BR, Wood D, ve ark. An Evaluation of the Efficacy of LED Light Curing Units in Primary and Secondary Dental Settings in the United Kingdom. Oper Dent. 2021;46(3):271-282. PMID: 34370026 · DOI: 10.2341/20-092-LIT Saha ölçümü
5. Eren D, Tutkan F. Investigation of the reliability of light-curing units in Sivas City, Turkey. Niger J Clin Pract. 2019;22(4):469-477. PMID: 30975949 · DOI: 10.4103/njcp.njcp_397_18 Saha ölçümü
6. Klein C, Dengel S, Meller C, Meller C. Long-term quality management of third-generation LED light-curing units: A 10-year retrospective analysis. Swiss Dent J. 2026;136(1):22-31. PMID: 41808483 · DOI: 10.61872/sdj-2026-01-04 Retrospektif
7. Suliman AA, Abdo AA, Elmasmari HA. Training and experience effect on light-curing efficiency by dental practitioners. J Dent Educ. 2020;84(6):652-659. PMID: 32064625 · DOI: 10.1002/jdd.12113 Simülatör
8. Maktabi H, Ibrahim M, Alkhubaizi Q, Weir M, Xu H, Strassler H, ve ark. Underperforming light curing procedures trigger detrimental irradiance-dependent biofilm response on incrementally placed dental composites. J Dent. 2019;88:103110. PMID: 31022421 · DOI: 10.1016/j.jdent.2019.04.003 In vitro
9. Maktabi H, Ibrahim MS, Balhaddad AA, Alkhubaizi Q, Garcia IM, Collares FM, ve ark. Improper Light Curing of Bulkfill Composite Drives Surface Changes and Increases S. mutans Biofilm Growth as a Pathway for Higher Risk of Recurrent Caries around Restorations. Dent J (Basel). 2021;9(8):83. PMID: 34435995 · DOI: 10.3390/dj9080083 Laboratuvar
10. Gulati A, Ghaffari S, MacNeil BD, Price RB. Effect of beam divergence on the irradiance from dental light curing units. Dent Mater. 2025;41(4):432-443. PMID: 39894727 · DOI: 10.1016/j.dental.2025.01.001 Laboratuvar
11. Guarneri J, Collares FM, Gareau A, Price RB. Effect of Moving the Tip of the Light Curing Unit on the Irradiance Value Delivered. J Esthet Restor Dent. 2025;37(12):2568-2578. PMID: 40850931 · DOI: 10.1111/jerd.70011 Laboratuvar
12. Ceinos R, Dubois M, Attal JP, Vigouroux F, Flottes Y, Fasham T, ve ark. Light-curing units in restorative dentistry: a clinically oriented narrative review of performance, selection, and emerging optical functions. BDJ Open. 2026;12(1):54. PMID: 42161928 · DOI: 10.1038/s41405-026-00446-9 Anlatı derlemesi
13. Fernández Godoy E, Chaple Gil A, Caviedes Thomas R, Bersezio Miranda C, Martín Casielles J, Rodríguez Martínez G, ve ark. Efficiency and limitations of polywave light-curing units in restorative dentistry: a systematic review. Clin Oral Investig. 2025;29(8):384. PMID: 40668390 · DOI: 10.1007/s00784-025-06457-4 SR, in vitro
14. Shortall AC, Hadis MA, Palin WM. On the inaccuracies of dental radiometers. PLoS One. 2021;16(1):e0245830. PMID: 33513153 · DOI: 10.1371/journal.pone.0245830 Laboratuvar
15. Maucoski C, Price RB, Arrais CAG. Irradiance from 12 LED light curing units measured using 5 brands of dental radiometers. J Esthet Restor Dent. 2023;35(6):968-979. PMID: 37560968 · DOI: 10.1111/jerd.13107 Laboratuvar
16. Soares CJ, Braga SSL, Ribeiro MTH, Price RB. Effect of infection control barriers on the light output from a multi-peak light curing unit. J Dent. 2020;103:103503. PMID: 33091553 · DOI: 10.1016/j.jdent.2020.103503 Laboratuvar
17. Prochnow FHO, Kunz PVM, Correr GM, Kaizer MDR, Gonzaga CC. Relationship between battery level and irradiance of light-curing units and their effects on the hardness of a bulk-fill composite resin. Restor Dent Endod. 2022;47(4):e45. PMID: 36518615 · DOI: 10.5395/rde.2022.47.e45 Laboratuvar
18. Soares CJ, Rodrigues MP, Vilela AB, Rizo ER, Ferreira LB, Giannini M, ve ark. Evaluation of Eye Protection Filters Used with Broad-Spectrum and Conventional LED Curing Lights. Braz Dent J. 2017;28(1):9-15. PMID: 28301012 · DOI: 10.1590/0103-6440201701380 Laboratuvar
19. Bruzell EM, Johnsen B, Aalerud TN, Christensen T. Evaluation of eye protection filters for use with dental curing and bleaching lamps. J Occup Environ Hyg. 2007;4(6):432-9. PMID: 17474033 · DOI: 10.1080/15459620701354218 Laboratuvar
20. Fluent MT, Ferracane JL, Mace JG, Shah AR, Price RB. Shedding light on a potential hazard: Dental light-curing units. J Am Dent Assoc. 2019;150(12):1051-1058. PMID: 31761019 · DOI: 10.1016/j.adaj.2019.08.012 Derleme
21. Mouhat M, Mercer J, Stangvaltaite L, Örtengren U. Light-curing units used in dentistry: factors associated with heat development-potential risk for patients. Clin Oral Investig. 2017;21(5):1687-1696. PMID: 27695955 · DOI: 10.1007/s00784-016-1962-5 In vitro
22. Sekundo C, Frese C, Frankenberger R, Haak R, Braun A, Krämer N, ve ark. Direct Composite Restorations on Permanent Teeth in the Anterior and Posterior Region - An Evidence-Based Clinical Practice Guideline - Part 2: Recommendations for Composite Processing. J Adhes Dent. 2024;26:201-212. PMID: 39286911 · DOI: 10.3290/j.jad.b5749192 Kılavuz

Yöntem notu

Kaynak taraması 5 Kasım 2026'da PubMed'de yapıldı; kılavuz ve bildirgeler kurumların ya da dergilerin kendi sayfalarından okundu. Arama konuları ışık cihazının çıkışı ve ışınım, uç mesafesi ve açısı, ucun hareketi, ölçer doğruluğu, uç hasarı ve enfeksiyon bariyeri, pil durumu, çok dalgalı cihaz ve fotobaşlatıcı, göz koruması, ısı artışı ve eğitimdi. Her PubMed kaynağının yazar, başlık, dergi, yıl ve DOI bilgisi PubMed kaydıyla (NCBI E-utilities) karşılaştırıldı ve bulgular yayın özetlerinden aktarıldı. Yedi kaynakta tam metin de okundu: FDI politika bildirgesi (PMC ve FDI'ın kendi sayfası), 2014 uzlaşı bildirgesi (JCDA sayfası), anlatı derlemesinin Tablo 4'teki uygulama önerileri ile burada Şekil 3 olarak kullanılan görselin (kaynakta Şekil 4) özgün altyazısı (BDJ Open, CC BY 4.0), Alman S3 kılavuzunun Tablo 10'u ve tartışması (PMC), göz filtresi çalışmasının tartışması (SciELO) uç hareketi çalışmasının yöntem bölümü (PMC) ve uç konumu ile biyofilm çalışmasının yöntem ve bulgular bölümü (PMC). LED ışık cihazlarının seçimi ve bakımı üzerine 2016 tarihli derlemenin ve 2017 tarihli ışıkla polimerizasyon derlemesinin tam metnine erişilemedi; bu yazıda kullanılmadılar. Şekil 3'ün lisansı PMC açık erişim kaydında ve yayıncının sayfasında CC BY 4.0 olarak doğrulandı. ISO 10650 ve ISO 4049 standartlarına yalnız FDI bildirgesi üzerinden değinildi; standartların kendisi okunmadı. Metinde ürün ve marka adı yazılmadı; başlığında ürün ya da marka adı geçen kaynak kullanılmadı. Ders kitabı kullanılmadı. Bu bir sistematik derleme değildir; tek okuyucuyla hazırlanmıştır.

Hazırlayan: Dr. Ferit Çiftçi · Diş hekimi · Yazar sayfası · Son güncelleme: 5 Kasım 2026

Bu metin hasta bilgilendirmesi değildir. Tedavi kararı muayene ile ve kişiye göre verilir.

Telefon: 0538 073 12 11