0538 073 12 11
TR EN
MenüKapat
Telefon: 0538 073 12 11
TR EN

KLİNİK REHBER · KOMPOZİT VE ADEZİV

Direkt kompozit laminada uzun ömür: endikasyon, onarım ve bakım

Dr. Ferit Çiftçi · Son güncelleme: 5 Kasım 2026 · Kaynak kontrolü: 5 Kasım 2026

KLİNİK ÖZET

En az iki yıl izlenen (ortalama 24-97 ay) randomize çalışmalarda reçine kompozit laminaların havuzlanmış sağkalımı %88'dir; bu oran yalnız direkt laminaya ya da belirli bir yıla ait değildir. Derlemede direkt kompozit lamina, dolaylı kompozit laminaya göre daha yüksek sağkalım göstermiştir.1 Bildirilen komplikasyonlar çoğunlukla yüzey, renk ve kenarla ilgilidir; büyük kısmı yeniden müdahale gerekse de gerekmese de klinik olarak kabul edilebilir sayılmıştır.1 Kısmen kusurlu restorasyonda onarım koruyucu bir seçenektir; yenilemeyle başarısızlık oranı arasında anlamlı fark gösterilmemiştir, ancak güven aralığı geniş ve kesinlik düşüktür, bu nedenle bu bulgu eşdeğerlik göstermez.2 Yaşlandırılmış kompozitlerdeki laboratuvar çalışmalarında en yüksek onarım bağ dayanımı elmas frez, silan ve adeziv birleşimiyle elde edilmiştir.2, 3

Bu yazı diş hekimlerine yöneliktir; hasta bilgilendirmesi ya da tedavi önerisi değildir. Hakemli bir yayın değildir; Dr. Ferit Çiftçi'nin literatüre dayalı klinik rehberidir. Kaynaklar ve yöntem notu yazının sonundadır.

Bu sayfada

Kimler için uygun?

Alman S3 kılavuzu kompozitleri Sınıf I-V kavitelerin direkt restorasyonunda uygun bir seçenek olarak tanımlar ve tüberkül yenilemesi ile diş biçimi düzeltmelerinde de kullanılabileceğini belirtir.4 Serbest el uygulanan direkt kompozit lamina, ön dişlerdeki estetik değişiklikleri yönetmede en az müdahaleli bir yaklaşım olarak tanımlanır.5

Lim ve arkadaşlarının derlemesine 3 randomize ve 4 kohort çalışması alınmıştır; randomize çalışmaların ortalama izlem süresi 24 ile 97 ay arasındadır ve direkt lamina grubu dolaylı kompozit lamina grubundan daha yüksek sağkalım göstermiştir.1 Ön bölge direkt kompozitlerin meta-analizinde 10 yıllık tahmini medyan başarı (restorasyonun değiştirilmeden kalması) Sınıf III'te %95, Sınıf IV'te %90'dır; bunlar Sınıf III ve IV verileridir, laminaya özgü tahmin değildir ve alınan 21 çalışmanın 18'i 2001'den önce başlamıştır.6

Uzun ömür için neler önemli?

Sınıf III-IV, estetik amaçlı lamina ve tam kaplama ile aşınmış diş restorasyonlarını birlikte kapsayan 25 çalışmalık sistematik derlemede ön bölge direkt kompozitlerin yıllık başarısızlık oranı %0 ile %27,11 arasında değişmiş, başlıca neden kırık olmuştur. Başarısızlıkla ilişkili etkenler adeziv teknik, kompozit türü, ilk restorasyonun yenilenmesi ve işlem süresidir.7 Sınıf IV'te yenilemenin başlıca nedeni kitlesel kırıktır ve bu, mikrodolgulu kompozitlerde hibrit ve makrodolgululara göre daha sık görülmüştür.6 Bu etkenlerden adeziv protokol ve malzeme seçimi hekimin klinik kararlarıdır; adeziv seçimi ayrı bir yazıda ele alındı.

Uzun dönem izlemde estetik parametreler de değişir. En az 24 ay izlenen serbest el ön bölge kompozitlerde sekiz çalışmanın havuzlanmış oranları renk değişiminde %14, kenar renklenmesinde %21, yüzey kalitesindeki değişimde %21'dir; çalışmalar arası fark büyüktür (tahmin aralıkları %0-63, %0-68 ve %0-74). Yazarlar, kayıtlı bozulma olmamasının tek başına estetik başarı anlamına gelmediğini vurgular.5 Bu bulgular polisajı, düzenli kontrolü ve gerektiğinde onarımı bakım planının parçası yapar; yüzey bakımı bitim ve polisaj yazısında anlatıldı.

İzolasyonda Cochrane derlemesi, servikal kompozitlerde lastik örtünün altıncı ayda pamuk ruloya göre daha düşük başarısızlıkla ilişkili olabileceğini düşük kesinlikle bildirir; diğer zaman noktalarında kanıt çok belirsizdir.8

Onarım mı, yenileme mi?

Yedi sistematik derlemeyi birleştiren 2026 tarihli şemsiye derlemede onarılan ve yenilenen restorasyonların başarısızlık oranları arasında anlamlı fark yoktur (RR 1,21; %95 GA 0,51-2,83; düşük kesinlik); güven aralığı bu kadar genişken fark bulunmaması eşdeğerlik göstermez. Laboratuvar çalışmalarının ağ meta-analizinde en yüksek bağ dayanımı elmas frez, silan ve adeziv birleşimiyle elde edilmiştir. Derlemeye alınan çalışmalarda kusurlu restorasyonların yalnız %31,3'ü onarılmıştır; özet bu çalışmaların ortamını belirtmediği için bu oran genel bir muayenehane oranı değildir. Standart karar araçları eksiktir.2 Aynı tahmin (RR 1,21; %95 GA 0,51-2,83), kompozit ve amalgam restorasyonları birlikte kapsayan üç klinik çalışmanın meta-analizinde bildirilmiştir; bu meta-analiz yanlılık riskini yüksek, kanıt kesinliğini çok düşük olarak değerlendirmiştir.13

Arka dişlerdeki kusurlu kompozitler için yapılan Cochrane derlemesi, Temmuz 2013'e kadar bu soruyu yanıtlayan randomize çalışma bulamamıştır.9 Hasta kabulünü inceleyen meta-analizde hekim ve öğrencilerin %86,3'ü hastalarının onarımı kabul ettiğini ya da tercih ettiğini bildirmiştir; bu oran hekim beyanıdır, çalışmaların hiçbiri hastalara doğrudan sormamıştır.10

Adım adım onarım protokolü

  1. Kusurun sınırını belirleyin ve derecelendirin. Revize FDI ölçütleri puanları gözden geçirme ve izleme (1-4), yüzey düzeltme ya da yeniden örtüleme (3), onarım (4) ve yenileme (5) seçenekleriyle ilişkilendirir.14
  2. Tedaviden önce izlemeden yenilemeye uygun seçenekleri hastayla görüşün; hekim ve öğrenci anketlerinde katılımcıların büyük çoğunluğu hastalarının onarımı kabul ettiğini ya da tercih ettiğini bildirmiştir; hastalara doğrudan sorulmamıştır.10
  3. Alanı izole edin.8
  4. Eski kompozit yüzeyini elmas frezle pürüzlendirin. Yaşlandırılmış metakrilat bazlı kompozitlerdeki laboratuvar ağ meta-analizinde mekanik yüzey hazırlığı, kimyasal ajanlarla birlikte kullanıldığında daha yüksek bağ dayanımı vermiştir.3
  5. Açıkta mine varsa silan ve adezivden önce, talimatına uygun biçimde fosforik asitle asitleyin; S3 kılavuzu, onarıma özgü olmayan kompozit restorasyon yapımı önerilerinde, restorasyon kalitesi için fosforik asitle asitlemeyi önerir.12 Açığa çıkan dentini kullanılan adezivin talimatına göre yönetin.
  6. Pürüzlendirilmiş kompozit yüzeye silan uygulayın; adezivden önce silan uygulaması laboratuvarda onarım bağ dayanımını anlamlı biçimde artırmıştır.3, 11 Silan meta-analizinde heterojenlik yüksek, çalışmaların yanlılık riski orta-yüksektir.11
  7. Adezivi uygulayın ve materyal talimatına göre ışıkla polimerize edin. Laboratuvar ağ meta-analizinde total-etch ve self-etch protokolleri arasında onarım bağ dayanımı açısından fark bulunmamıştır.3
  8. Onarım kompozitini yerleştirin ve materyal talimatına göre ışıkla polimerize edin; S3 kılavuzu ışıkla polimerizasyonun belirleyici rolünü vurgular.12
  9. Bitim ve polisajı tamamlayın; aynı kılavuz yüzey kalitesi için polisajı önerir.12

Sık hatalar ve çözümleri

HataÇözüm
Sınırlı bir kusurda tüm restorasyonu yenilemek.Kusuru derecelendirin; izleme, yüzey düzeltme ya da onarımı değerlendirin. Onarım daha koruyucudur ve yenilemeyle başarısızlık farkı gösterilmemiştir (düşük ile çok düşük kesinlik).2, 13, 14
Eski kompozit yüzeyini yalnız adezivle hazırlamak.Elmas frezle pürüzlendirin ve adezivden önce silan ekleyin; yaşlandırılmış kompozitlerdeki laboratuvar çalışmalarında en yüksek bağ dayanımı bu birleşimle elde edilmiştir.3, 11
Onarımda adeziv stratejisini başarının ana belirleyicisi saymak.Laboratuvarda total-etch ile self-etch arasında onarım bağ dayanımı farkı bulunmamıştır; bu, stratejinin klinikte önemsiz olduğunu göstermez. En yüksek bağ dayanımı mekanik hazırlık, ardından silan ve adezivle elde edilmiştir.3, 11
Kayıtlı bozulma olmamasını estetik başarı saymak.Renk, kenar ve yüzeyi kontrollerde ayrıca değerlendirin ve kaydedin; revize FDI ölçütleri kırık, kenar uyumu, oklüzyon ve kenar çürüğü gibi işlevsel ve biyolojik alanları da kapsar.5, 14
Sınıf IV'ü yalnız mikrodolgulu kompozitle restore etmek.Kitlesel kırık mikrodolgulu kompozitlerde hibrit ve makrodolgululara göre daha sık bildirilmiştir. Malzeme seçiminde bunu göz önünde bulundurun; alınan çalışmaların çoğu 2001'den önce başlamıştır ve bu bulgunun güncel kompozitlere aktarılabilirliği bu özetten belirlenemez.6

Kanıt düzeyi

Ne biliniyor

Reçine kompozit laminalar randomize çalışmalarda orta-yüksek havuzlanmış sağkalım (%88) göstermiş, direkt grup dolaylı kompozit lamina grubundan daha yüksek sağkalım göstermiştir.1 Onarım ile yenileme arasında başarısızlık farkı gösterilmemiştir; güven aralığı geniş, kesinlik düşük ile çok düşüktür, bu nedenle bu bulgu eşdeğerlik kanıtı değildir.2, 13 Elmas frez, silan ve adeziv birleşimi yaşlandırılmış kompozitlerdeki laboratuvar çalışmalarında en yüksek onarım bağ dayanımını vermiştir; bu bir bağ dayanımı bulgusudur, klinik sağkalım sonucu değildir.2, 3

Ne bilinmiyor

Kontrol aralığına ilişkin bu taramada kaynak bulunmadı; bu nedenle bir aralık önerilmemiştir. Revize FDI ölçütleri kontrollerde restorasyonu değerlendirmek için bir çerçeve sunar.14 Estetik sonuç verilerinde çalışmalar arası fark büyüktür.5 Ön bölgede onarımı yenilemeyle karşılaştıran randomize çalışma olup olmadığı burada belirlenmedi: alıntılanan Cochrane derlemesi yalnız arka dişleri Temmuz 2013'e kadar kapsar, bu yazının taraması da derleme, meta-analiz ve kılavuzlara öncelik verdi.9 Hasta görüşü yalnız hekim beyanıyla ölçülmüştür.10 Kılavuz önerilerinin kesinlik düzeyleri yayın özetlerinde yer almadığı için bu yazıda belirtilmedi.

Muayenehanede

  • Kusur sınırlı mı: renk, kenar ya da küçük kırık?
  • İzleme, yüzey düzeltme, onarım ve yenileme seçenekleri tedaviden önce görüşüldü mü?
  • Elmas frez, silan ve adeziv hazır mı?
  • Açıkta kalan mine silan ve adezivden önce fosforik asitle asitlenecek mi?
  • Adeziv ve onarım kompoziti talimatına göre ışıkla polimerize edildi mi?
  • Bitim ve polisaj tamamlandı mı?
  • Kontrolde renk, kenar ve yüzey kaydı alınıyor mu?

Kaynaklar

  1. Lim TW, Tan SK, Li KY, Burrow MF. SURVIVAL AND COMPLICATION RATES OF RESIN COMPOSITE LAMINATE VENEERS: A SYSTEMATIC REVIEW AND META-ANALYSIS. J Evid Based Dent Pract. 2023;23(4):101911. PMID: 38035903 · DOI: 10.1016/j.jebdp.2023.101911
  2. Fernández E, Martín J, Angel P, Caviedes R, Díaz L, Bersezio C. Repair of Resin Composite Restorations: An Umbrella Review of Systematic Reviews. Oper Dent. 2026;50(5):477-490. PMID: 41483821 · DOI: 10.2341/25-072-LIT
  3. Hadilou M, Dolatabadi A, Ghojazadeh M, Hosseinifard H, Alizadeh Oskuee P, Pournaghi Azar F. Effect of Different Surface Treatments on the Long-Term Repair Bond Strength of Aged Methacrylate-Based Resin Composite Restorations: A Systematic Review and Network Meta-analysis. Biomed Res Int. 2022;2022:7708643. PMID: 37964860 · DOI: 10.1155/2022/7708643
  4. Wolff D, Frese C, Frankenberger R, Haak R, Braun A, Krämer N, ve ark. Direct Composite Restorations on Permanent Teeth in the Anterior and Posterior Region - An Evidence-Based Clinical Practice Guideline - Part 1: Indications for Composite Restorations. J Adhes Dent. 2024;26:185-200. PMID: 39286910 · DOI: 10.3290/j.jad.b5748881
  5. Chauca-Bajaña L, Zambrano Manzaba GG, Campos Lascano LF, Teran Sanchez NJ, Ordoñez Balladares A, Ordoñez Balladares MA, ve ark. Long-Term Aesthetic Performance of Freehand Direct Anterior Composite Resin Restorations: A Systematic Review and Meta-Analysis of Colour Alteration, Marginal Discolouration, and Surface-Quality Deterioration. Dent J (Basel). 2026;14(10):633. PMID: 42930399 · DOI: 10.3390/dj14100633
  6. Heintze SD, Rousson V, Hickel R. Clinical effectiveness of direct anterior restorations--a meta-analysis. Dent Mater. 2015;31(5):481-95. PMID: 25773188 · DOI: 10.1016/j.dental.2015.01.015
  7. Shah YR, Shiraguppi VL, Deosarkar BA, Shelke UR. Long-term survival and reasons for failure in direct anterior composite restorations: A systematic review. J Conserv Dent. 2021;24(5):415-420. PMID: 35399771 · DOI: 10.4103/jcd.jcd_527_21
  8. Miao C, Yang X, Wong MC, Zou J, Zhou X, Li C, ve ark. Rubber dam isolation for restorative treatment in dental patients. Cochrane Database Syst Rev. 2021;5(5):CD009858. PMID: 33998662 · DOI: 10.1002/14651858.CD009858.pub3
  9. Sharif MO, Catleugh M, Merry A, Tickle M, Dunne SM, Brunton P, ve ark. Replacement versus repair of defective restorations in adults: resin composite. Cochrane Database Syst Rev. 2014;2014(2):CD005971. PMID: 24510679 · DOI: 10.1002/14651858.CD005971.pub3
  10. Lechte C, Schlarmann F, Biermann J, Wiegand A, Kanzow P. Repair of partially defective restorations: Systematic review and meta-analysis of patient acceptance. J Dent. 2024;150:105361. PMID: 39312994 · DOI: 10.1016/j.jdent.2024.105361
  11. Mendes LT, Loomans BAC, Opdam NJM, Silva CLD, Casagrande L, Lenzi TL. Silane Coupling Agents are Beneficial for Resin Composite Repair: A Systematic Review and Meta-Analysis of In Vitro Studies. J Adhes Dent. 2020;22(5):443-453. PMID: 33073776 · DOI: 10.3290/j.jad.a45175
  12. Sekundo C, Frese C, Frankenberger R, Haak R, Braun A, Krämer N, ve ark. Direct Composite Restorations on Permanent Teeth in the Anterior and Posterior Region - An Evidence-Based Clinical Practice Guideline - Part 2: Recommendations for Composite Processing. J Adhes Dent. 2024;26:201-212. PMID: 39286911 · DOI: 10.3290/j.jad.b5749192
  13. Mendes LT, Pedrotti D, Casagrande L, Lenzi TL. Risk of failure of repaired versus replaced defective direct restorations in permanent teeth: a systematic review and meta-analysis. Clin Oral Investig. 2022;26(7):4917-4927. PMID: 35362754 · DOI: 10.1007/s00784-022-04459-0
  14. Hickel R, Mesinger S, Opdam N, Loomans B, Frankenberger R, Cadenaro M, ve ark. Revised FDI criteria for evaluating direct and indirect dental restorations-recommendations for its clinical use, interpretation, and reporting. Clin Oral Investig. 2023;27(6):2573-2592. PMID: 36504246 · DOI: 10.1007/s00784-022-04814-1

Yöntem notu

İlk tarama 4 Kasım 2026'da PubMed'de yapıldı; kaynaklar 5 Kasım 2026'da PubMed kayıtlarıyla (NCBI E-utilities) yeniden doğrulandı ve onarım yüzey hazırlığı, ön bölge klinik başarısı ile S3 kılavuzunun uygulama bölümü için yeni kaynak eklendi. Aynı gün yapılan dış okumadan sonra onarım ile yenilemeyi karşılaştıran birincil meta-analiz ve revize FDI ölçütleri kaynak olarak eklendi. Arama; direkt kompozit laminanın sağkalımı ve komplikasyonları, onarım ile yenileme, onarımda yüzey hazırlığı, hasta kabulü, uzun dönem estetik ve izolasyon üzerine yapıldı. Sistematik derleme, meta-analiz ve kılavuzlara öncelik verildi. Her kaynağın yazar, başlık, dergi, yıl ve DOI bilgisi PubMed kaydıyla karşılaştırıldı; bulgular yalnız yayın özetlerinden aktarıldı, tam metinler okunmadı. Bu bir sistematik derleme değildir; tek veritabanı ve tek okuyucuyla hazırlanmıştır.

Hazırlayan: Dr. Ferit Çiftçi · Diş hekimi · Yazar sayfası · Son güncelleme: 5 Kasım 2026

Bu metin hasta bilgilendirmesi değildir. Tedavi kararı muayene ile ve kişiye göre verilir.

Telefon: 0538 073 12 11